مفهوم تمدن اسلامی


درتبیین عوامل به وجود آورنده تمدنها، پیچیدگی های عمیقی وجود دارد تا آن جا كه در تعیین جایگاه علتها و معلول تفاوت گسترده آرا به چشم می خورد. با این حال سیری در مجموعه نظریات متفكران اسلامی درباره تمدن ها و فرهنگ اسلامی روشن كننده این واقعیت و نقطه مشترك است كه خدا محوری و وحی (ونه انسان مداری ) اساس و بنیاد تمدن اسلامی است و دین، همه مظاهر تمدن و فرهنگ را در بر می گیرد. واقعیت این است كه پایه و اساس همه علوم و فنون به ویژه فلسفه و علوم عقلی كه پدر همه علوم به شمار می رود

ادامه نوشته

بررسی تاریخی تولیدعلم درتمدن اسلامی

یکی از دیدگاه‌هایی که می‌توان نسبت به تولید علم داشت دیدگاه تاریخی است. در رویکرد تاریخی می‌توان چگونگی پویایی و ایستایی دانش‌ها را در هر تمدنی از جمله تمدن اسلامی ایران مطالعه کرد و عوامل و موانع آن را بررسی کرد. سوال این است که چگونه در دوره‌ی طلایی تمدن اسلامی دانش‌ها پرورانده شده توسعه یافتند اما امروزه تولید دانش در جامعه سنتی ما پویایی خود را از دست داده‌اند.

ادامه نوشته

عوامل ضعف وانحطاط تمدن اسلامی به لحاظ تعامل ازدیدگاه ویل دورانت

آن زماني كه تمدنهاي بشري مانند گياه كوچكي در حال پژمرده شدن بودند، تمدن اسلامي مانند سرو تناوري در حال رشد و شكوفايي و سايه‌افكندن بود و توانست اقتدار و عظمت خود را به تمام جهانيان نشان دهد و مانند  خورشيد عالمتابي تمام ستارگان را كنار بزند. اما صد افسوس كه اين اقتدار و عظمت تمدن اسلامي پس از چندي به ضعف و انحطاط گراييد. تحقيق حاضر برخي از عوامل تعاملي را كه به ضعف و انحطاط تمدن اسلامي انجاميد بيان و بررسي مي‌كند.

ادامه نوشته

سیرتاریخ نگاری شیعه

سير تاريخ نگاري شيعه توجه و تأكيد قرآن كريم بر تاريخ و قصص تاريخي و سفارش به عبرت آموزي از آنها، عاملي شد كه مسلمانان به حفظ و تدوين سيره پيامبر• براي الگو گرفتن از آن بپردازند. سيره‌نگاري نيز زمينه توجه مسلمانان به علم تاريخ را فراهم ساخت و مورخان از اهل سنت و شيعه موضوعات جديد تاريخي را دست مايه پژوهش و امعان نظر خود قرار دادند. يكي از گونه‌هاي اصلي تاريخ نگاري مسلمانان مقتل نگاري است. به ويژه با عنايت به نحوه شهادت بعضي از امامان شيعه، اين گرايش از تاريخ‌نگاري در ميان شيعيان مورد توجه خاص قرار گرفت.
ادامه نوشته

تصاویری از دانشمندان تمدن اسلامی


            

ابوریحان بیرونی

ادامه نوشته

داروخانه و دارو سازی در تمدن اسلامی

دانشمندان خارجی پی گذاران داروخانه را مسلمین می دانند.

ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن می نویسد:

نخستین بار داروخانه به وسیله مسلمانان ایجا د شد و هم آنها نخستین مدرسه داروشناسی را بنیاد نهادندو در علم قراباذین کتابهای معتبر نوشتند.

و مورخ دیگر فیلیپ خلیل حتی در کتاب تاریخ عربی می نویسد:

استعمال دارو در نزد مسلمین در آن روزگار پیشرفت بسیار کرده بود . مسلمین اولین کسانی بودند که دکانهای دارو ف روشی پدید آوردند و هم آنها قدیمیترین یمدرسه دراوگری را بنیاد نهادند ونخستین کتاب قراباذین یعنی طریقه ترکیب داروها را بجا نهاده و درباره ترکیب داروها رسائل مکرر نوشته اند.

نخستین کسی که در این باره مطلب نوشت جابربن حیان بود که شهرت جهانگیر دارد و او را پدر کیمایا عرب لقب داده اند و در حدود سال ( 160 خجری 770 میلادی) بلند آوازه شد. از دوران مأمون و معتصم به بعد داروگران می بایست امتحان بدهند یک بار چنان شد که طبیبی در کار علاج خطا کرده بود و مقتدر خلیفه در سال ( 319 هجری 931 میلادی ) دستور داد تا سنان بن ثابت بن قروه همه طبیبان پیشگاه را امتحان کند و به کسانی که شایستگی دارند پروانه بدهد بیشتر از صدو شصد طبیب از امتحان گذشته و بغداد از مدعیان طب و شیادان آسوده شد . صالح بن علی وزیر مقتدر نیز به سنان دستور داده بود که هیئتی از طبیبان را مأمور کند که با داروهای لازم در همه جا بگردند و رنجهای مردم را سبک کنند و هم بازدید روزانه از زندانها را به عهده اطباء دیگر گذاشته بود . اینگونه اقدامات نشانه توجه خردمندانه به صحت عمومی است که در آن روزگار در سایر نقاط دنیا معمول نبوده است.

مورخ مشهور ، جرجی زیدان در این رابطه می نویسد:

دانشمندان اروپا که در رستاخیز علمی اخیر خود در فن داروسازی مطالعه و تحقیق نمودند دریافتند که مسلمین پایه گذار این علم هستند و آنها بودند که برای نخستین بار طریقه داروسازی را ترتیب داده و داروهای تازه ای پیدا کردند.

خانم دکتر هنکه مطالب دیگری در این زمینه دارد:

جمع آوری فرمولهای داروئی در یک کتاب ا دانشمندان اسلامی سرچشمه می گیرد . کتابهائی که بر حسب آن بعضی از داروسازان تا قرن هفده میلادی داروهای خود را می ساختند. مدتها بود داروهائی که نزد مسلمانان معمول بود از طریق تجاری و در درجه اول از طریق بندقیه ب ه اروپا جریان داشت . د نزدیکی سیسیل که تخت حکومت مسلمانان بود با ترجمه کامل طب اسلامی بوسیله کنستانتین آفریقائی بداروسازی اروپا جان تازه دمیده شد که شعاعهای آن تا رودخانه راین آلمان و در نوشته ها (هیلدگاردفون بینگن) رسید.تأثیرات مستقیم علمی مسلمانان روی دارو ساز اروپا تا آخر دوران هومانیستی و رنسانس باقی ماند. بلکه تا قرن 19 میلادی نیز روی آن تأثیر گذاشت. در سال 1758 میلادی بخشهائی از علم داروسازی ابن البیطار مجددا بچاپ رسید. حتی در سال 1830 میلادی کتاب داروسازی اروپایی بر مأخد عربی و فارسی متعلق به قرن 12 م یلادی بود بتألیف یک ارمنی بنام مخیتار مجددا به چاپ رسید.

در اینجاست که دیگر رشته رابطه با اروپا کسسته شد ولی امروزه نیز هر بیمارستان با تمام وسائل تشکیلاتی اش هر لابراتوار شیمی هر داروخانه و هر عطاری مجسمه زنده و قابل لمس است از اهمیت تمدن اسلامی هر قرص رو کش شده یک خاطره کوچکی است از دو پزشک بزرگ اسلامی و معلم اروپائیان زکریای رازی و ابن سینا.

نقش ایرانیان در شکوفایی تمدن اسلامی


تمدن يك سرزمين از يك سري شبكه روابطي شكل مي گيرد كه شامل روابط اقتصادي، مناسبات اجتماعي، ارتباطات انساني و حتي جنبه هاي معماري، شهرسازي و موقعيت فرهنگي آن سرزمين مي شود.
     يك تمدن با نيروي خلاقه پويا، بن مايه هاي معنوي، استعداد نژادهايي كه به آن تمدن گرويدند و ميراث فكري و هنري مردمانش باز آفريده مي شود اما با نوع گزينشي كه افراد از اين امكانات انجام مي دهند تمدن خود را شكوفا مي كنند و آن را سمت وسو مي بخشند. عظمت يك تمدن به اين است كه از بين اين امكانات، بهترين انتخاب ها را انجام دهد و بهترين نقش تمدني را بيافريند.


ادامه نوشته